KAYSERİ'DE TARİHİ ESERLER

Kültepe Höyüğü

KÜLTEPE HÖYÜĞÜ

Kültepe, Kayseri-Malatya karayolunun 22. Km.’sinden sonra sola dönülerek gidilen 3 km. kadar içeride bir tepedir. Karahöyük köyü içinde olan bu yer, biri yerlilerin oturduğu höyükten, öteki aşağı şehir veya Asurlu tüccarların yerleştiği Karum alanından oluşmuştur. Höyüğün çapı 500 m., Ova seviyesinden yüksekliği 20 m.’dir. Tepeyi dört yanından aşağı şehir Karum çevirmiştir. Çapı 2 km.’yi bulan Karum, höyük ve ortasındaki stadeli birer sur ile çevrilidir. Buralarda Asur, Geç Hitit, Helen, Roma, Pers ve Tabal dönemlerine ait eser ve bulgular ele geçmiştir.

 

 

 KULULU

Kayseri’ye 68 km. uzaklıkta, Akkışla ilçesine bağlı, dağlık bir bölgede bulunan Kululu, Hitit çağına ait birçok eserin bulun-duğu ve “Kaletepe” denilen asıl stadelin olduğu tarihi bir sahadır. Burada bulunan mimarlık eserleri Kululu kalesinin, Helenistlik ve Roma çağlarında da uzun süre kullanıldığını göstermektedir. Kululu ve civarından çok miktarda hiyeroglif yazılı steller, heykeller, çanak, çömlek, damga ve silindir mühürler vb. ele geçmiştir. Bunların büyük bir kısmı Kayseri Arkeoloji Müzesi’ndedir.

 FRAKTİN (GÜMÜŞÖREN)

KAYA KABARTMASI

Kayseri iline bağlı Develi ilçesinin güney doğusunda yer alır. Bir su kenarındaki kaya üzerine kabartma olarak işlenmiştir. Hitit sanatının en güzel örneklerinden birisidir. Kabartma M.Ö. XIV. yy.’da yapılmıştır.

İMAMKULU KAYA KABARTMASI

Develi ilçesine 40 km. kadar uzaklıkta İmamkulu köyünün Şimşekkaya mevkiinde bulun-maktadır. Motif ve stil özellik-lerinden kabartmanın Büyük Hitit Devleti zamanına ait olduğu tahmin edilmektedir.

 KARAKUYU KARTUŞU


Pınarbaşı ilçesine bağlı Kara-kuyu köyündeki Viranşehir höyüğünün üst tarafında bulunmuştur. Hitit sanatının en güzel örneklerinden birisi olan Karakuyu kartuşu 1932 yılında Kayseri Arkeoloji Müzesi’ne kaldırılmıştır.

 ÇİFTLİK KORUYUCU TANRI STELİ

Kayseri iline 22 km. uzaklıktaki Kültepe Kaniş-Karum’da 1930 yılında Kültepe höyüğünde keşfedilen sarayın güney batısında bulunmuş, Hitit dönemine ait bir eserdir. Kayseri Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

 ERKİLET TÜMÜLÜSÜ

Erkilet Kasabası’nın kuzeyinde yüksek bir tepede yer alır. Üzerine Selçuklular döneminde “Hıdırellez Köşkü” isimli bir köşk yapılmıştır. Yüksekliği 40 m., Çapı da takriben 120 m.’dir.

 YILANLIDAĞI TÜMÜLÜSÜ

Kayseri’nin batısında Mahrum-lar mahallesinin üst tarafında, dağların üzerinde bir tepede sivri bir şekilde görünmektedir. Klasik Roma çağı tümülüsüdür. Takriben 50-60 m. yüksekliğin- de, 150-200 m. çapındadır.

 MUMYALAR

Boğaz köprü civarında 1938 yılında bulunan iki mumya Arkeoloji Müzesi’ndedir.

 HERAKLES LAHTİ

Herakles lahti, 1991 yılı başında Seyyid Burhanettin Türbesi yanındaki Kültür Sitesi inşaatı temelinden çıkmıştır. Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

 YAHYALI LAHTİ VE KARTAL HEYKELLERİ

Yahyalı lahti 1988 yılında Yahyalı ilçesi sınırları içerisinde kenar kesimde yapılan bir yol

inşaatı sırasında ele geçmiştir.

Yahyalı lahti ve 1935 yılında Yemliha köyünden getirilen 2,20 m. büyüklüğünde dört tona yakın başsız granitten yapılmış kartal heykeli Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

 BEŞTEPELER TÜMÜLÜSLERİ VE KAPAKLI PİRİNÇ LAHİT

Kayseri’nin Beştepeler mev-kiinde bulunan bu tümülüslerin birincisi yol düzenlenmesi sırasında 1940 yılında bulunmuştur. Tümülüsde bulunan mezar 1969 yılında müzeye götürülmüştür.

 İkinci tümülüs ise 1960 yılında çıkarılmıştır. Mezarın içerisinde pirinç lahit bulunmuştur.  Bu mezarlar M.Ö. I. yy’ın ikinci yarısına aittirler. Bugün bu eserler Arkeoloji Müzesi’ndedirler. 

GARİPLER TÜMÜLÜSÜ MEZARI VE BULUNTULARI

Gültepe parkı yanındaki Garipler Mezarlığı tepesi inşaat nedeniyle düzenlenirken 1972 yılında mezar ortaya çıkarılmıştır. Mezarda çeşitli eşyalar da bulunmuştur. Buluntular miladi (0) yılına aittir. Buradan çıkan bütün eserler Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

SOĞANLI ÖREN YERİ

Soğanlı ören yeri, Yeşilhisar ilçesine bağlı 15 km. mesafede kaya kilise ve mağaraların bugünkü evler ile iç içe girdiği bir yerleşim yeridir. Ürgüp-Göreme, Ihlara ve Zelve vadilerinin doğal oluşumunu burada da görmek mümkündür. Aşağı ve yukarı olmak üzere iki vadiye ayrılmıştır. M.S. IV. yy.’dan itibaren Hıristiyanlığın Kapadokya’daki merkezlerinden biri olmuş ve VII. ve VIII. yy.’larda bu önemini sürdürmüştür. 50’ye yakın kaya kilisesi ve mağara vardır. Bunlardan Balıklı, Gök, Tokalı, Karabaş, Yılanlı, Kubbeli, Geyikli ve St. Barbe kiliselerini saymak mümkündür. 

KURUKÖPRÜ

Talas ilçesine bağlı kuruköprü köyündedir. Roma dönemi su kemeridir. Selçuklular döneminde kemer araları doldurularak su bendi haline getirilmiştir.

 FELAHİYE ROMA MEZARI

Felahiye ilçesinin 7-8 km. uzağında batı tarafında Kebiç köyü yakınındadır. Roma mezarı olan yapı büyük mermer blok taşlardan yapılmıştır.

 İNCESU VİRANŞEHİR ANITI

İncesu Viranşehir anıtı, Kayseri-Adana karayolunun 25. km.’sinde Viranşehir yol ayırımından 3-4 km. içeri girildiğinde bir tepe üzerinde yer alır. Klasik çağ mabetleri tarzında, Kapadokya bölgesi içerisinde ayakta yarı sağlam olarak duran Roma çağından kalma bir mezar anıttır.

 KAYSERİ MERKEZ ROMA MEZARI

Roma mezarı, Kayseri merkezde bulunan Sahabiye Medresesi’nin arkasında bulunmuştur. Erken Roma çağına ait olan bina M.S. II. veya III. asra tarihlenebilecek bir eserdir.

 MELİKGAZİ TÜRBESİ

Melik Gazi Türbesi’ne, Pınarbaşı ilçesi Pazarören bucağına bağlı, Kayseri-Malatya karayolunun 84.km.’sinden sonra kuzeye doğru 7 km.’lik bir dağ yoluyla Altıparmak köyü geçildikten sonra varılır. Türbe Melikgazi Kalesi’nin eteğinde yer alır. XII. yy.’dan kalmıştır.

 CAMİİ KEBİR (ULU CAMİ)

Şehir merkezinde, Camii Kebir mahallesinde, Kapalı Çarşı’nın hemen yanında yer almaktadır. Camii Kebir, 1134-1143 yılları arasında Kayseri’yi devletine başkent yapan Danişmentlilerin üçüncü hükümdarı Melik Mehmet Gazi tarafından yaptırılmıştır. Selçuklu hükümdarı I. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında H. 602 M. 1205/6 tarihinde emirlerden Muzafferüddin Mahmud Bin Yağıbasan tarafından tamir edilmiştir. Camii, H. 1126 yılındaki büyük zelzeleden harap olmuş, H. 1135 yılında (Miladi 1722/23) Matbah ve Sur Emiri Halil Efendi tarafından imar edilmiştir. Cami bundan başka birkaç defa daha tamir görmüştür.

 MELİK MEHMET GAZİ TÜRBESİ

Türbe, Ulu Camiin (Camii Kebir) güneyinde kıble tarafındadır. Eskiden burada, Melikgazi Medresesi bulunmaktaydı. Melik Mehmet Gazi’nin türbesi medrese hücrelerinden birisi olup camiin duvarına bitişiktir.

 GÜLÜK CAMİİ

Şehrin içinde, Düvenönü sem-tinin güneybatısında Gülük mahallesinde yer alır. Danişmentlilere ait camii ve medreseden meydana gelen bu yapıyı Atsız Elti Hatun M. 1211 yılında tamir ettirmiştir. Bu eser Gülük ismini H. 735, M. 1334 yılında depremden harap olması üzerine Gülük Şemseddin isimli kişinin imarı sonucu almıştır.

 HASBEK KADI KÜMBETİ

Hasbek Kadı Kümbeti Hastane Caddesi’nde (Atatürk Bulvarı) çadır şeklindedir. Hasbek Kadı (Mesut Gülzar) kümbetinin yapılış tarihi H. 580 M. 1184/85’dir.

 HACİP KÜMBETİ

Sahabiye mahallesinde, adsız kümbetlerin doğusunda yer alır. XII.yy. tipik Selçuklu kümbetidir.

 HOCA HASAN MEDRESESİ

Şehir içerisinde Düvenönü semti Hacı Saki mahallesindedir. Kayseri Meliki Nureddin Sultanşah zamanında H.589, M. 1193 yılında yaptırılmıştır. Medrese çok harap bir durumdadır. Şu anda Hoca Hasan Medresesinin iki satırlık kitabesi Arkeoloji Müzesi’nin deposundadır

 ADSIZ KÜMBETLER

Şehirde Sahabiye mahallesi, Cürcürler sokakda, Ahmetpaşa İlkokulu’nun arkası ile Küçük-çalık Camii yanında bulunan üç kümbetten ikisidir. Bu adsız kümbetler oldukça iyi durumdadırlar.

 HAN CAMİİ

Şehir merkezinde Talas Caddesi üzerindedir. Önceleri han olarak kullanılırken sonradan camiye çevrilmiştir. XIII. yy.la Selçuklu eseridir. Bu cami 1856 ve 1896 yıllarında iki defa onarılmıştır.

 HAN KÜMBETİ

Talas caddesinde Han camiinin güneyinde yer alır ve XIII yy. yapılarındadır.

 TEKGÖZ KÖPRÜSÜ

Tekgöz köprüsü, Kayseri’nin kuzeybatısında ve şehre 30 km. kadar uzaklıkta Kızılırmak üzerinde kurulmuş bir köprüdür. H. 599, M. 1202/3 tarihinde Kayserili Hacı Ali Şir Bin Hüseyin tarafından inşa edilmiştir.

 ALACA KÜMBET

Kümbet Talas Caddesi üzerinde bulvarın orta kısmındadır. 1280’li yıllarda yapılmıştır. Selçuklu stili bir türbedir.

 BATTAL CAMİİ (MESCİDİ)

Kayseri’nin Battal mahallesin-dedir. XI-XII yy.’da Selçuklular bu camiye takviye kemerleri yapmışlar ve türbe ilave etmişlerdir.

 DEV ALİ TÜRBESİ

Develi ilçesi Eski Develi’de yüksek bir yerdedir. XIII yy. Selçuklu eseridir. Dev Ali ismi halk tarafından verilmiştir.

 LALE CAMİİ

Kayseri Lisesi arkasında, Lale mahallesinde, Lâlâ Musluhiddin Paşa tarafından yaptırılan camii Selçuklu devrine aittir. XII. yy. eseridir. Camiinin doğu tarafında bir türbe ile kuzey tarafında bir hamam bulunmaktadır.

 ŞİFAHİYE VE GIYASİYE MEDRESESİ

Mimar Sinan parkı içerisindedir. I. Gıyasettin Keyhüsrev tarafından H. 602, M. 1205 yılında yaptırılmıştır. Dünyanın uygulamalı ilk tıp okuludur.

 YOĞUN BURÇ

Şehir içerisinde, Talas Caddesi üzerinde, Alaca kümbetin karşısındadır. Selçuklu yapısıdır.

 OK BURCU (ÜÇ KULE)

Şehir içerisinde Zeynel Abidin Türbesi yanında bulunan ve Kayseri dış kalesinin kuzey doğu köşesi olan burçdur.

 SULTAN HANI

Kayseri ili Bünyan ilçesi Büyük Tuzhisar bucağı yakınında, Kayseri-Sivas karayolu üzerin de Kayseri’ye 47 km. uzaklıktadır. I. Alaaddin Keykubat tarafından yaptırılmıştır.

 HUNAT CAMİİ

Kağnı pazarında M. 1238 yılında Selçuklu hükümdarı I. Alaaddin Keykubat’ın karısı Mahperi Hatun tarafından yaptırılan külliyenin bir kısmıdır.

 HUNAT MEDRESESİ

Şehir merkezinde Kağnı Pazarı mevkiindedir. Hunat külliyesinin bir parçasıdır. XIII. yy. eseridir.

 MAHPERİ HATUN TÜRBESİ

Mahperi Hatun türbesi, Hunat Camii’nin kuzeybatı köşesinde ve Hunat camii ile medresenin arasında bulunan açıklığın ortasındadır. Mimari karakterli anıtsal bir Selçuklu mezar kümbeti halinde sekiz köşeli bir binadır.

 HUNAT HAMAMI

Hamam, Kağnı pazarı mevkiin de olup, Hunat camiine bitişik vaziyettedir. Hamam, Hunat külliyesi içerisinde yer alır. Hamam Selçuklu çağı mimari özelliklerini taşır.

 ŞEYH TURASAN ZAVİYESİ

Kayseri’nin İncesu ve Nev-şehir’in Ürgüp ilçeleri arasında bulunan ve Tekke dağı diye anılan sarp tepeler üzerinde halkın “Tekke” ve “Dedenin Yeri” dediği I. Alaaddin Keykubad’ın zevcesi Mahperi Hunad Hatun tarafından (1237-1246) yıllarında yaptırılan bir Selçuklu zaviyesidir.

 SERACETTİN MEDRESESİ

Gavremoğlu mahallesinde, Hunat külliyesinin güneydoğu-sundadır. Küçük Hunat Medresesi diye de bilinir. H. 636, M. 1238/39 senesinde yapılmıştır. Hacmi küçük, fakat yapısı sağlam bir Selçuklu medresesidir.

 KARATAY HANI

Bünyan ilçesinin Karadayı köyünde, Kayseri’ye 50 km. kadar uzaklıktadır. Meşhur Selçuklu veziri Celaleddin Karatay tarafından Alaaddin Keykubat zamanında inşasına başlanmış, II. Keyhüsrev zamanında H. 638, M. 1240 yılında tamamlanmıştır.

 HIDIRELLEZ KÖŞKÜ

Kayseri ili Erkilet bucağının kuzey tarafında, şehrin her tarafından görülebilen, Kayseri ve civarının en büyük tümülüsü üzerinde bulunan Selçuklu Hıdırellez Köşkü’nün, H. 639, M. 1241/42’de yapılmış olduğu yönünde görüşler vardır.

ÇİFTE KÜMBET

Kayseri’de Sivas caddesinin sonuna doğru Eyyubi hükümdarı Melik Adil’in kızı Adile Hatun’un türbesidir. Kızları tarafından H. 645, M. 1247/48 senesinde yaptırılmıştır.

 HACI KILIÇ CAMİİ VE

MEDRESESİ

Kayseri içerisinde İstasyon Caddesi üzerindedir. Medresesi ve camiisi II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in oğlu İzzetin Keykavus’un zamanında H. 647, M. 1249/50 tarihinde yaptırılmıştır.

 SAHABİYE MEDRESESİ VE ÇEŞMESİ

Şehrin Cumhuriyet Meyda-nı’ndadır. H. 666, M. 1267/68 yılında Selçuklu veziri Sahip Ata Fahrettin Ali tarafından çeşme ile birlikte yaptırılmıştır. Çeşme, medresenin giriş kapısının sağına kaldırılmıştır. Çeşme H. 665, M. 1266 yılında Sultan III. Gıyasettin Keyhüsrev zamanında Sahip Ali tarafından yaptırılmıştır.

 ULU CAMİİ (SİVASI HATUN)

Kayseri ili Develi ilçesinde eski Develi’dedir. H. 680, M. 1281 yılında IV. Kılıç Arslan oğlu III. Keyhüsrev zamanında yapılmıştır.

 SEYYİD ŞERİF TÜRBESİ

Develi ilçesinde, tarihi Develi şehri olan Yukarı Güney mahallesindeki Selçuk İlkokulu’nun doğusunda, Selçuklu yapıları ile birarada bulunmaktadır. H. 695, M. 1295/96 yılında yapıldığına ilişkin kitabesi vardır.

 DEVELİ HIZIR İLYAS TÜRBESİ

Develi ilçesinin güney batısında hâkim bir tepe üzerindedir. Tür-benin kitabesi yoktur. Planı ve inşa tarzı bakımından Seyyit Şerif Türbesi’nin bir benzeridir. Bu nedenle bu türbenin de Selçuklu devrinin son dönem-lerinde inşa edildiği anlaşıl-maktadır.

 KAYSERİ SURLARI VE KALESİ

Şehir içinde, Kayseri Surları ve Kalesi geniş bir alana sahiptir. Kayseri Surları hakkında ilk bilgi Roma imparatoru III. Gordianus zamanına (M.S. 238-244) ait olan sikkelerde bulunmaktadır. İkinci bilgi ile VI. yy.’ın ilk yarısına aittir. Bizanslı tarihçi Prokupius, Bizans İmparatoru Justinian’ın (M.S. 527-565), şehri koruyabilmek için eskiye nazaran surları daha dar olarak yaptırdığını, yani esas suru daralttığını bildirmektedir. Kayseri şehrinin tarihi kalesi iki kısımdan ibarettir. Birisi dış şehir ve burçlarının meydana getirdiği geniş korunma çerçevesi ile dış kale, öteki de iç kale dediğimiz, bugün başlı başına bir kale gibi duran kısmıdır. İç kale Selçuklular zamanında onarılmış ve eklentiler yapılmıştır.

 AVGUNLU MEDRESESİ

Şehir içerisinde Mimar Sinan parkındadır. Gıyasiye - Şifahiye Medresesi’nin güneybatısında bulunur. XIII. yy. Selçuklu medresesidir.

 KIZIL KÖŞK

Şehrin Billur bağları mevkiinde hâkim bir tepe üzerindedir. Köşkün, Çay Bağları asfalt yolu ile yakınına kadar gidilmektedir. Seyran köşkü olarak inşa edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. XIII. yy.'a tarihlenebilir. İsmini yanındaki tümülüs olan Kızıl Tepe’den almıştır. Önünde üç adet sarnıcı vardır.

 DÖNER KÜMBET

Şehir içerisinde Talas yolu üzerindedir. Prenses Şah Cihan Hatun adına yapılmıştır. XIII. yy. son yarısına ait olması kuvvetle muhtemeldir.

 EMİR ŞAHAP TÜRBESİ

Kayseri’nin Yanıkoğlu mahallesinde cadde üzerinde bulunan taş bir yapıdır. Türbenin H. 728, M. 1327/28 yılında yapıldığı kitabesinden okunmaktadır.

 BÜNYAN ULU CAMİİ

Kayseri ili Bünyan ilçe merkezindedir. Meşhur Mimar Kaluyan tarafından H. 734, M. 1333 yılında yaptırılmıştır.

 KÖŞK MEDRESE

Kayseri ili şehir merkezinde Gültepe Mahallesi Köşk dağı mevkii üzerinde bir yapıdır. Binanın, Eratna beyliğinin kurucusu Alaaddin Eratna Bey tara-fından karısı için H. 740, M. 1339/40 yılında yaptırıldığı anlaşılmaktadır.

 MEHMET ZENGİ TÜRBESİ

Kayseri içinde Müze’nin arkasında Tekel deposunun (Eski Hastane) güneyindedir. Türbe Emir-Zade Mehmet Bey tarafından H. 746 M. 1345 yılında yaptırılmıştır.

 YEŞİLHİSAR ULU CAMİ

Kayseri ili Yeşilhisar ilçesi merkezindedir. Cami H. 747, M. 1346 tarihinde onarılmıştır. Bu camii ile birlikte bir medrese ve halen faaliyette olan bir de hamamı mevcuttur.

 EMİR ERDOĞMUŞ TÜRBESİ

Şehir merkezinde Seyyid Burhaneddin Mezarlığı içinde H. 749, M. 1348 tarihinde yapılmış bir türbedir. Emir Erdoğmuş Türbesi’ne, buna bitişik olan Seyyid Burhanettin Türbesi’nden girilir.

 KUTLUĞ HATUN TÜRBESİ

Şehir merkezinde Hunat caminin doğusunda, Gavremoğlu mahallesindedir. Bu “Zaviye Kümbet” Şah Kutluğ Hatun’un emriyle H. 750 / M. 1349 tarihinde yapılmıştır.

 HAYDAR BEY KÖŞKÜ

Kayseri’nin kuzeydoğusunda 5 km. kadar mesafede, Argıncık’ da bir tarla içerisinde inşa edilmiş, kitabesiz bir köşktür. Köşkün XIV. yy.’ın ikinci çeyreğinde yapılmış olduğu söylenebilir.

 EMİR ALİ TÜRBESİ

Şehrin Talas Caddesi ile Hisarcık yolunun kesiştiği kavşakta yer alır. Kitabesinden H. 751, M. 1350/51 yılında Emir Ali’nin yaptırmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu binaya Pişrev Ali Türbesi de denilmektedir.

 ULU HATUN TÜRBESİ

Kayseri Cürcürler Mahallesi Buyurgan sokağında halkın “Sazgeldi Türbesi” ve “Dede Kümbet” adını verdikleri bu türbe H. 765, M. 1363/64’de yapılmıştır.

BABÜK BEY KÖŞKÜ

Şehir merkezinde, Yanıkoğlu mahallesi Emir Şahap türbesi yanındadır. Hacı Babük Bey tarafından “Mekân” olarak H. 768, M. 1366/67 yılında yaptırılmıştır. Bu bina, Moğol beyi Babük Bey’e ait olmalıdır.

 ŞEYH MÜEYYED ÇEŞMESİ (ASMALI ÇEŞME)

Kapalı Çarşı ile Pamuk Hanı arasındadır. Halk arasında Asmalı Çeşme diye bilinir. M. 1390 yılında yapılmış, Kayseri’nin en eski çeşmelerinden birisidir. Bugünkü şekli, XVIII yüzyılda inşa edildiğini, daha eski bir çeşmenin yerine yapıldığını, işçiliği ve stili açıkça göstermektedir.

 SIRÇALI KÜMBET

Şehir merkezinde, 1. Endüstri Meslek Lisesi bahçesindedir. Bu türbenin, özellikleri itibariyle tarihinin XIV. asrın ortalarına ait olduğu sanılmaktadır.

 DÖRT AYAKLI TÜRBE

Şehrin, Battal mahallesinde, asfalt yolun hemen yanında yeralan bu XIV. yy. türbesi “Kırk Kızlar” diye de isimlendirilmiştir.

 SEYYİD ALİ TÜRBESİ

Bu türbe; Kayseri ili, Yahyalı ilçesi içinde bugünkü Devlet hastanesi bahçesindedir. XIII. yy. sonu XIV. yy. başlarında inşa edildiği düşünülmektedir.

 SUYA KANMIŞ HATUN TÜRBESİ

Şehir içinde Yanıkoğlu Mahal-lesi, Babük Bey Köşkü’nün kuzeyinde yer alır. Kitabesi yoktur.

 ALİCAFER KÜMBETİ

Şehir içinde, Ufuk Lisesi binasının karşısındadır. Anıt yapı özelliğiyle, XIII. yy. sonlarına doğru yapılmış bir görünümdedir.

 BEŞ PARMAK TÜRBESİ

Şehrin, Erkilet yolu üzerinde askeri lojmanların içinde iki katlı olan türbe kitabesizdir. Beş Parmak türbesi XIII. yy. Sonu karakteristik özelliklere sahip bir türbedir.

 EMİR SULTAN CAMİİ

Cumhuriyet mahallesi, Tennuri Sokağı üzerinde yer alır ve küçük bir binadır.

 HATUNİYE MEDRESESİ

Şehrin merkezinde, Camii Kebir mahallesinde bulunan Şamiler, diğer adıyla “Hatuniye Medresesi” Dulkadiroğulları’ndan Nas-reddin Mehmet tarafından H. 835, M. 1431/32 yılında yaptırılmıştır.

 MANCUSUN MELİK ASLAN CAMİİ

Eski adı Mancusun, yeni adı merkeze bağlı Yeşilyurt köyünde Melik Arslan tarafından Osmanlı tarzında, H. 870, M. 1465 yılında yaptırılmıştır.

 KALE CAMİİ

Şehir içinde, İç Kalenin kuzey-batıdaki iki burcunun dayandığı kuzey beden duvarı içinde bitişik olarak yapılmış kitabesiz bir Osmanlı devri camiidir.

 ŞEYH TENNURİ TÜRBESİ

Cumhuriyet Mahallesi, Şeyh Tennuri caddesi yanında Şıh (Şeyh) Camii bitişiğinde olup, yapı tarzı bakımından Selçuklu kümbetlerini andırır. H. 889, M. 1484’de yaptırılmıştır.

 ŞEYH CAMİİ

Şehir içinde, Cumhuriyet mahallesi Tennuri Sokak’da bulunan ve halk arasında “Şıh Cami” diye bilinen, vakfiyelerde “Çardak Mescidi” adıyla bilinen camii H. 889 yılında yapılmıştır.

 BEDESTEN

Kayseri’nin merkezinde Kapalı Çarşı içerisinde olan bu bina, II.Beyazıt’ın hizmetkârlarından olup, sonra Kayseri beyi olan Mustafa Bey tarafından H. 903, M. 1497 yılında yaptırılmıştır.

 ŞAHRUH KÖPRÜSÜ

Kayseri ili Sarıoğlan İlçesi, Karaözü girişindedir. Bu köprünün H. 945, M. 1538/39 yılında Şahruh Bey’in oğlu Osmanlı hizmetindeki Mehmet Bey’in onarttığına dair kitabesi bulunmaktadır.

 DEVELİ HAVADAN KÖYÜ KÜLL. (Hacı İbrahim Tekkesi)

Develi ilçesinin güneydoğu-sunda, Develi-Şıhlı karayolunun sağında, Develi’ye 40 km. uzaklıkta 70-80 haneli Havadan köyü içerisindedir. Türbenin XIII. yy. sonu ile XIV. yy.’ın başında yaptırılmış olabileceği kanaati yaygındır.

 PAMUK HANI

Şehrin merkezinde, Kapalı Çarşı’nın batısında Osmanlı dönemi yapılarındandır.

 GAVREMOĞLU ÇEŞMESİ

Kayseri’nin merkezinde Hunad

Hatun külliyesi arkasında, Yanıkoğlu Mahallesi’ndedir. Seracettin Medresesi bahçesi-nin arka duvarına monte edilmiş ve restoresi yapılmıştır. H.914, M. 1508’de yapılmıştır.

 ŞEYH TACETTİN TÜRBESİ

Şehir içinde, Tacettin mahallesindeki, Etiler İlkokulu bah-çesindedir. Türbe H. 919, M. 1513 tarihinde yapılmıştır.

 KADI HAMAMI

Şehir içinde, Camii Kebir mahallesinde Ulu Cami’nin karşısındadır. H. 949, M. 1542 yılında inşa edilmiştir.

 ŞEYH SEYFULLAH TÜRBESİ

Kayseri ili Cürcürler Mahallesi ve Zekibey Mahallesi’nin birleş-tiği meydanın kuzey-doğusunda hemen köşe başındadır. İnşa tarihi yaklaşık H. 951, M. 1545 tarihleri civarındadır.

 GÖLLÜ ÇEŞME

Kayseri ili Kubaroğlu Mahallesi, Göllü Sokak kavşağında arkasında bahçeli bir ev olan çeşme H. 958, M. 1551 tarihinde yapılmıştır.

 İSA KÜMBET CAMİİ

Şehir içinde Tahirağa Mahal-lesi, Karamancı İlkokulu güneyinde olan bu camii H. 962, M. 1554/55 yılında Hacı İsa tarafından yaptırılmıştır.

 KUBAROĞLU MESCİDİ

Kubaroğlu Kümbet (Yumurtalı)

Mescidi de denilen şehir içinde, Kubaroğlu (eski adı Karafakih) mahallesinde Göllü çeşmenin yakınında bulunan bu mescit H. 968, M. 1560/61 tarihinde yapılmıştır. Bugün bu mescide “Kümbet Camii” de denilmektedir.

 BARSAMA CAMİİ

Barsama Camii, Kayseri-Sivas karayolu üzerinde 25 km. uzaklıkta Barsama (Çavuşağa) köyü yakınında H. 974, M. 1567 senesinde Mahüpeyker Hatice Hatun tarafından yaptırılmıştır.

 ODUNCU ÇEŞMESİ

Kubaroğlu mahallesi, Hacılar’a gidiş yolunun güney kenarında Çakaloz Camii bahçe duvarına bitişik olan çeşme H. 990, M. 1582 yılında Oduncuoğlu Murat tarafından imar edilmiştir. Çakaloz Camii Çeşmesi olarak da bilinmektedir.

 KURŞUNLU CAMİİ

İstanbul Caddesi üzerinde Belediye parkının yanında XVI. yüzyıl Osmanlı devri camiisidir. Hacı Ahmet Paşa tarafından yaptırılan camii Mimar Sinan’ın eserlerinden olup, klasik Osmanlı mimarisi üslubunda kitabesine göre H. 994, M. 1585 yılında inşa edilmiştir.

 BÜYÜKBÜRÜNGÜZ DANİŞ ALİ BEY CAMİİ

Bünyan ilçesine bağlı, Büyük-bürüngüz köyündeki camii XVI.yy. camilerindendir.

 BÜYÜKBÜRÜNGÜZ ALAÜD-DEVLE MESCİDİ

Kayseri Bünyan ilçesine bağlı Kayseri’nin 20 km. Doğu’sunda bulunan Büyükbürüngüz köyün de, yapısı itibariyle XV. yy.’la tarihlenebilecek bir mescittir.

 YANIKOĞLU CAMİİ

Şehir içinde Yanıkoğlu mahalle-sindedir. H. 1068, M. 1657 tarihinde yapılmıştır. M. 1748’ de onarılmıştır.

 CINCIKLI CAMİİ

Cumhuriyet mahallesi, Tennuri sokakda, Sivas kapısı tarafında yer alan ve halk arasında “Çiğdeli Camii” diye de bilinen bir camiidir. Cami H. 1075, M. 1664 tarihinde genişletilerek inşa edilmiştir.

 MERZİFONLU KARA MUSTAFA PAŞA KÜLLİYESİ

Kayseri ili İncesu ilçesi merkezinde, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından H. 1081, M. 1670 tarihinde bir külliye olarak yaptırılmıştır. Bu külliyede büyük bir kervansaray, camii, medrese, okul, çeşme, dükkân, fırın, hamam, dabakhane, bezirhane, boyahane gibi yerler bulunmaktadır.

 MOLU KÖYÜ CAMİİ

Kayseri ili Ambar köyünden sağa dönülerek 10 km. kadar içeride Molu köyünde bulunan bir camidir. H. 1125’de yapılmıştır.

 GÜRPINAR KÖYÜ CAMİİ (SALKUMA)

Kayseri ili Talas ilçesine bağlı, Kumköprü köyünden sonraki Gürpınar köyünde bulunan bir camidir. Sağlam görünüşlü Osmanlı tipi bir camidir. 1845 yılında onarılmıştır.

 GÜPGÜPOĞLU KONAĞI

Şehir içinde, Cumhuriyet mahallesindedir. 1419-1497 tarihleri arasında yapılmaya başlanan bu evin XVIII. yy.’a kadar kısım kısım tamamlandığı anlaşılmaktadır. Etnografya Müzesi olarak kullanılmaktadır.

 VEZİR HANI

Şehir içinde, Kapalı Çarşı’nın güneybatı yanında eski bir yapıdır. H. 1136, M. 1727 yılında III. Ahmet zamanında meşhur Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır.

 GAVREMOĞLU KONAĞI

Konak şehir içinde, Gavre-moğlu mahallesi, Tavlusun çıkmazı içindedir. H. 1188, M. 1774 yılında yapılmıştır. Osmanlı sivil mimari örneklerindendir.

 RAŞİT EFENDİ KÜTÜPHANESİ

Kayseri’nin bugün tek yazma eserler ve eski kitaplar kütüphanesi olan bu bina Camii Kebir (Ulu Camii) bitişiğinde H. 1211, M. 1796 yılında Reis-ül-Küttab Mehmet Raşit Efendi tarafından kurulmuştur.

 ENDÜRLÜK KİLİSESİ (ANDRONİKE)

Endürlük kilisesi, Talas ilçesi Endürlük köyü içinde yüksekçe bir yerde büyük dış duvarla çevrilidir. 1835 yılında yapılmıştır.

 YANARTAŞ RUM KİLİSESİ (DARSİYAN)

Kayseri ili Gesi bucağı Kayabağ köyündedir. 1837 yılında yapılmıştır.

 RÜŞTİYE MEKTEBİ

Talas ilçesi, Harman mahallesindedir. Osmanlı Hükümdarı Abdüllaziz zamanında Kaptan-ı Derya Ahmet Paşa tarafından Talas’ta Rüştüye Mektebi (Orta Okul) olarak H. 1286, M. 1869 yılında yaptırılmıştır.

 ZEYNEL ABİDİN TÜRBESİ

Şehir merkezinde İdari Yargı binasının karşısındadır. Türbe, II. Sultan Abdülhamit tarafından H. 1303, M. 1885 yılında yeniden Zeynel Abidin adına yaptırılmıştır. Zeynel Abidin H. 817, M. 1414 yılları arasında yaşamıştır.

 HAMİDİYE MEDRESESİ

Develi ilçesi Şıhlı kasabasında Osmanlılar devrinde inşa edilmiştir. H. 1309, M. 1891/2 tarihinde II. Abdülhamit döne-minde yaptırılmıştır.

 SEYYİD BURHANEDDİN TÜRBESİ

Seyyid Burhaneddin Türbesi, şehir içinde kendi adıyla anılan mezarlığın içindedir. Selçuklu-lar ve Beylikler döneminde bu mezarlığa türbe yapıldığı kesin değildir. Bugünkü türbe ise 1892 yılında Ankara Valisi Abidin Paşa’nın gayretiyle Kayseri Mutasarrıfı Mehmet Nazım Paşa tarafından yaptırılmıştır.

 KAYSERİ LİSESİ

Şehir içinde, Kiçikapı semtindedir. Kayseri Lisesi II. Abdülhamit tarafından yaptırılmış, 1893 yılında “Derece-i Ula Mekteb-i Külliye İdadisi” adıyla kurulmuştur. Rüştiye kısmı (Orta Okul) 1870 yılında Kayserili Ahmet Paşa tarafından açılmıştır.

 TOMARZA KİLİSESİ

Tomarza ilçesi, Cumhuriyet mahallesi, Çarşı sokağı içinde bir kilisedir. Yapılış tarihi XIX. yy. sonudur.

 DEVELİ ASKERLİK ŞUBESİ

Develi’de Elbiz Caddesi üzerinde Abdülbaki mahallesindedir. II. Abdülhamit zamanın da yaptırılmıştır.

 KAPALI ÇARŞI

Kayseri’nin merkezinde, büyük bir alanı kaplayan, içinde çeşitli esnafların bulunduğu, kemerler üzerine oturan pazaryeridir. Tamamen yenilenmiştir. Kapalı çarşı gibi Kayseri’de pek çok çarşı yapılmıştır. Bunlardan Pirinççiler çarşısı 1552, Kapalı Çarşı 1853, Hacı Efendi Çarşısı 1884, Kazancılar Çarşısı da 1935 yılında yaptırılmıştır.

 ESMA HATUN TÜRBESİ

Talas ilçesi, Kiçiköy mahallesi, Erhan caddesinin yanındaki mezarlığın köşesinde H. 1307, M. 1889/90 yılında Ali Saib Paşa tarafından yaptırılmıştır. Talas ilçesinde, yine Kiçiköy mahallesinde Ali Saib Paşa tarafından yaptırılan bir camii ve bir de çeşmesi bulunmaktadır.

 ASKERİ HASTANE KAPISI

Şehir içinde, Yıldırım cadde-sinde, Orduevi binasının batısında İdari Yargı binasının yanında bulunmaktadır. H. 1309, M. 1891/92’de yapılmıştır.

 RAŞİT AĞA KONAĞI

Kayseri merkez Cumhuriyet Mahallesi, Şeyh Tennuri sokakta bulunan konak XIX. yy. sonlarında Raşit Ağa tarafından ev olarak yaptırılmıştır. Atatürk 1919 yılında Kayseri’ye yaptığı ziyarette üç gece bu evde kaldığından Kayserililer konağa Atatürk Evi demektedirler.

 ESKİ HASTANE

Gültepe mahallesi, Kayseri Arkeoloji Müzesi arkasındadır. Yapım tarihi 1910’dan 1924’e kadardır. Açılışı Atatürk tarafından yapılmıştır.

 ESKİ EVLER

Eski Kayseri evleri genellikle Setenönü, Tavukçu ve diğer mahallelerde yer almışlardır. Bu evler, çoklukla iki katlı olup, çeşitli zamanlarda ilaveler alarak oturma yerleri (sedirler), tokana, hamam, köşk, haremlik-selamlık ve sofa gibi kısımlardan meydana gelmişlerdir. Bazı eski Kayseri evleri sit alanına dâhil edilmiştir. Onarıldıklarında daha da dikkat çekeceklerdir. Kayseri bağ evleri de, Kayseri evleri gibi kendine özgüdür.

 SAAT KULESİ

Şehir içinde, Cumhuriyet mey-danındadır. 1919 yılında yapıl-mıştır. Atatürk, Kayseri’ye geldiğinde halka buradan hitap etmiştir.

 KİLİSELER

Kayseri’nin merkezinde ve ilçelerinden birçok tarihi kilise vardır. Merkezdeki iki büyük kilisenin isimleri Surp Krikor Lusavoriç ve Surp Astvat-satsin’dir. Surp Krikor Lusavoriç kilisesinde zaman zaman ayin yapılmaktadır. Erdemli vadisindeki saray kilisesi, Germir ve Ağırnas kiliseleri, Kayabağ (Darsiyah) kilisesi turistlerin ilgilerini çekmektedir.

 AHİ EVRAN ZAVİYESİ

Anadolu Ahilik Teşkilatı'nın kurucusu Ahi Evran'ın adına inşa edilen "Ahi Evran Zaviyesi" Osmanlı Devleti'nin son asrına kadar varlığını korumuş ancak yakın zamana kadar yıkıntı halindeki zaviye restore edilmiştir.

 MÜZELER

Kayseri'de Arkeoloji, Etnoğrafya, Tıp Tarihi, Sultan Sazlığı, Atatürk, Ahi Evran, Kadir Has müzeleri bulunmaktadır.  Arkeoloji müzesinde Kültepe'den çıkarılan çeşitli çağ ve uygarlıklara ait toplam 9000'e yakın eser sergilenmektedir.  Etnoğrafya müzesinde 2300 adet eser yer almaktadır. Eserler Güpgüpoğlu konağında sunulmaktadır. Bugünkü Tıp Tarihi müzesi, Şifahiye ve Gıyasiye Medresesi'nde açılmıştır. Müzede 28 bölüm vardır. Bunlardan bazıları Tıbbı-ı Nebevi, G. Nesibe Eyvanı, Hasta Odası, Ameliyathane, Psikiyatri koğuşlarıdır. Ahi Evran Zaviyesi restore edildikten sonra, Türkiye'nin ilk esnaf ve sanatkârlar müzesi açılmıştır. Müzede esnaf ve sanatkârlara ait çeşitli eşyalar bulunmaktadır. Kadir Has Kent ve Mimar Sinan Müzesi'nde ise Kayseri hakkında kulaklıkla bilgi verilmekte ve görsel tanıtım yapılmaktadır. Müzenin ortasında kentin maketi vardır. Üst kat, Mimar Sinan'a ayrılmıştır.

 MİMAR SİNAN'IN DOĞDUĞU EV

Mimar Sinan'ın doğduğu ev restore edilerek Ağırnas'da ziyarete açılmıştır.

 YERALTI ŞEHİRLERİ

Ağırnas yeraltı şehrinin bazı bölümlerinin milattan önce yapıldığı tahmin edilmektedir. Ancak, büyük bir bölümünün milattan sonraki yıllarda ve daha sonraki yüzyıllarda ilave edildiği kesindir. Yeraltı şehrinde görülen Hıristiyanlık dönemi ibadet yerleri, niş ve resimlerden en çok MS. I. ve XIII. yy. arasında kullanıldığı anlaşılmaktadır.  Doğanlı yeraltı şehri, Kayseri' ye 90 km. uzaklıkta Yeşilhisar Doğanlı köyünde bulunmaktadır. Benzer yeraltı şehri Tomarza Emiruşağı'nda da bulunmaktadır.




Vitrin 2010 Ankatek Tanitim Kaftan Yazilim